Μαρία Γαβαλά

φυσικά, αναφέρομαι στο μυθιστόρημα του Χένρι Τζέιμς «The Spoils of Poynton» (1896, η πρώτη κυκλοφορία του) και σε μερικές σκέψεις που μου γεννήθηκαν, σήμερα που τόσα και τόσα σύγχρονα μυθιστορήματα διαβάζουμε, με συνοδευτικά σχόλια του τύπου «ένα σύγχρονο αριστούργημα!» ή «ένα συγκλονιστικό μυθιστόρημα!» ή…Εν συντομία, λοιπόν, το Πόιντον Παρκ είναι η ιδιοκτησία της κυρίας Γκέρεθ, μιας ευκατάστατης κυρίας του καλού αγγλικού κόσμου, με ένα σπίτι έργο τέχνης, αναγεννησιακής αρχιτεκτονικής, εξοπλισμένο με εξαίσια έπιπλα, πίνακες, πορσελάνινα κομψοτεχνήματα, άπαντα μουσειακά δείγματα. Το μυθιστόρημα επικεντρώνεται σε αυτούς τους θησαυρούς και στο σε ποιον ακριβώς ανήκουν, οι οποίοι θησαυροί θα καταλήξουν να γίνουν λάφυρα, κυρίως ως τρόπαια νίκης του πλέον καπάτσου του αφηγήματος, και με κατάληξη την παράδοσή τους στη μανία του πυρός. Όπως επικεντρώνεται, επίσης, σε τρεις χαρακτήρες (δύο γυναίκες, έναν άνδρα), ευγενείς, χαρισματικούς, ευαίσθητους, καλλιεργημένους, οι οποίοι υποκύπτουν σε ολισθήματα που έχουν σχέση με την ατολμία, την υπεροψία, την εμμονή στους κανόνες της προσωπικής ηθικής τους και, κατά συνέπεια, την αδιαλλαξία τους. Το μυθιστόρημα, από τη φύση και τη φτιαξιά του, είναι ένα λογοτεχνικό κομψοτέχνημα, αναφερόμενο στην ανθρώπινη φύση και συμπεριφορά, τόσο αναλυτικό, λεπτομερειακό και στοχαστικό, με μια ανεξάντλητη παρέλαση από διφορούμενες έννοιες και σημασίες… Ώστε…Πράγματι…Αναρωτιέσαι, εάν την σημερινή εποχή, με τις εμμονές σε αιχμές του κυρίαρχου προοδευτισμού μας, γενικώς, ένα τέτοιο έργο θα έβρισκε εύκολα εκδότη (διεθνώς), εάν δεν το υπέγραφε, φυσικά, «μια από τις σημαντικότερες μορφές της διατλαντικής λογοτεχνίας» (καθώς διάβασα στη Βικιπαίδεια, πλάι σε φωτογραφίες του τάφου και της υπογραφής του Τζέιμς). Εννοώ… Ποιος κάθεται σήμερα να γράψει, με τέτοια γλωσσική και πνευματώδη ψιλοσταυροβελονιά, για τα εσώψυχα μιας πληβείας νεαρής γυναίκας, που τολμά να συγκρουστεί με σύγκορμη τη βρετανική αριστοκρατία της εποχής της, ενός ρομαντικού όσο και προσγειωμένου πλάσματος, του οποίου το μυαλό δουλεύει σαν να είναι το μυαλό του Σωκράτη μέσα από τον Πλάτωνα; Πολλά ζητάμε, εεε; Ή, απλώς, το όσο παλιότερα, τόσο και καλύτερα!